Licencje

Wszystkie programy komputerowe są chronione prawem autorskim. Twórcy tegoż oprogramowania pozwalają nam korzystać z niego na warunkach określonych w licencjach, które są dołączone do każdej aplikacji. Oto niektóre z nich:

Ad-supported:
Ad-supported jest ogólnie definiowane jako oprogramowanie, które jest do wykorzystania za darmo, ale zawiera elementy innych firm lub usług niekoniecznie związanych z funkcjami programu, ale jet źródłem dochodu dla dewelopera, jako rekompensaty za dostarczenie oprogramowania bezpłatnie.
Większość z tych produktów powiadamia użytkownika o tych komponentach podczas procesu instalacji i oferuje opcję wyeliminowania ich.
Oprogramowanie uważa się jako Ad-supported, jeśli należy przynajmniej do jednej z następujących kategorii:
-wyświetla banery reklamowe lub inne rodzaje materiału reklamowego w trakcie jego działania
-propozycję zmiany strony startowej do przeglądarek internetowych zainstalowanych w systemie
-propozycję, aby zmienić domyślną wyszukiwarkę dla przeglądarek internetowych zainstalowanych w systemie
-oferty pobierania lub instalowania oprogramowania lub składników, takich jak paski narzędziowe w przeglądarce
-tworzenie na pulpicie lub uruchomianie skrótów dla elementów niezwiązanych z funkcjami programu
-uruchamiania / zamykania stron internetowych wyświetlających reklamy lub podobne treści w celu generowania przychodów.

Poniżej zostały przedstawione inne rodzaje licencji programów komputerowych. Wszystkie teksty są przytoczone z encyklopedii internetowej Wikipedia.

Freeware:
Freeware – licencja oprogramowania umożliwiająca darmowe rozprowadzanie aplikacji bez ujawnienia kodu źródłowego. Czasami licencja freeware zawiera dodatkowe ograniczenia (np. część freeware jest całkowicie darmowa, a część darmowa jedynie do użytku domowego).

Programy na licencji freeware mogą być nieodpłatnie wykorzystywane, jednak zabrania się czerpania korzyści finansowych z ich dystrybucji przez osoby trzecie. Licencja nie dotyczy dystrybucji produktów (dokumentów, grafiki, innych programów itd.) stworzonych przy użyciu programów na licencji freeware, więc nie ogranicza możliwości ani nie narzuca konieczności pobierania opłat za wytworzone produkty. Termin freeware bywa również używany jako synonim oprogramowania objętego tą licencją.  Tu trzeba dodać, że w licencjach typu freeware bywają różne ograniczenia co do programów. Na przykład w ramach wolnego oprogramowania jedne programy mogą być modyfikowane, a inne nie. Licencji typu freeware powstało ponad 70. Z tych też względów proszę sprawdzać dokładnie licencje na stronie producenta.

Freemium:
Aplikacje z licencja freemium oferują niektóre (lub większość) funkcji za darmo, ale pobierają za zaawansowany zestaw funkcji lub, w niektórych przypadkach, usuwają reklamy z interfejsu aplikacji.

Shareware:
Shareware – rodzaj licencji programu komputerowego, który jest rozpowszechniany bez opłat z pewnymi ograniczeniami lub z niewielkimi opłatami do wypróbowania przez użytkowników. Czasami po okresie próbnym (wersja trial) lub po określonej liczbie uruchomień (limit uruchomień) za taki program trzeba płacić lub zrezygnować z korzystania z niego. Czasami producent oprogramowania wydaje jedną wersję na licencji shareware, a drugą (zazwyczaj z ograniczeniami, np. z blokadą dostępu do niektórych funkcji) na licencji freeware.

Donationware:
Donationware – oprogramowanie na tej licencji może być dowolnie modyfikowane, kopiowane i dystrybuowane pod warunkiem, że licencjobiorca zapłaci autorowi symboliczną kwotę. Wielkość opłaty zależy od licencjobiorcy.

Apache License:
Apache License – (przed wersją 2.0 Apache Software License – ASL) jest licencją wolnego oprogramowania autorstwa Apache Software Foundation. Licencja ta dopuszcza użycie kodu źródłowego zarówno na potrzeby wolnego oprogramowania, jak i zamkniętego oprogramowania komercyjnego. Pod tą licencją rozpowszechniane jest oprogramowanie tworzone przez Apache Software Foundation.

Apache License 2.0 jest uznawana zarówno przez Apache Software Foundation jak i Free Software Foundation za kompatybilną z licencją GNU General Public License w wersji 3. Nie jest natomiast zgodna z licencjami GPL w wersjach 1 i 2 z powodu zawarcia w niej dodatkowych, nie uwzględnionych w GPL 1 i 2, zabezpieczeń związanych z patentami./czytaj więcej/

Adware:
Adware – rodzaj (i typ) licencji oprogramowania. Adware jest oprogramowaniem rozpowszechnianym za darmo, ale zawierającym funkcję wyświetlającą reklamy. /czytaj więcej/
GNU GPL:
Powszechna Licencja Publiczna GNU GPL – licencja wolnego i  otwartego oprogramowania stworzona w 1983 roku przez Richarda Stallmana i Ebena Moglena na potrzeby Projektu GNU, zatwierdzona przez Open Source Initiative. Pierwowzorem licencji była licencja Emacs General Public License. Wersja 2. licencji GNU GPL została wydana w roku 1991, wersja 3. – 29 czerwca 2007.

Celem licencji GNU GPL jest przekazanie użytkownikom czterech podstawowych wolności: wolność uruchamiania programu w dowolnym celu, wolność analizowania, jak program działa i dostosowywania go do swoich potrzeb, wolność rozpowszechniania niezmodyfikowanej kopii programu, wolność udoskonalania programu i publicznego rozpowszechniania własnych ulepszeń, dzięki czemu może z nich skorzystać cała społeczność .

Jeżeli program nie gwarantuje użytkownikowi chociaż jednej z powyższych wolności, wówczas  nie może być uznany za Wolne Oprogramowanie.  /czytaj więcej/

LGPL:
GNU Lesser General Public License, LGPL (pomniejsza ogólna powszechna licencja GNU), poprzednio GNU Library General Public License (powszechna licencja GNU dla bibliotek) – licencja wolnego oprogramowania zaaprobowana przez FSF, zaprojektowana jako kompromis między GNU GPL a liberalnymi licencjami jak licencja BSD lub licencja X11 (MIT). Napisana w roku 1991 (a następnie poprawiona w roku 1999) przez Richarda Stallmana z pomocą Ebena Moglena.

Licencja LGPL nakłada ograniczenia określane jako copyleft na poszczególne pliki źródłowe, ale nie na cały program, pod warunkiem używania odpowiedniego mechanizmu bibliotek współdzielonych (ang. shared library) oraz przestrzegania pewnych dodatkowych ograniczeń. Licencja jest głównie przeznaczona do bibliotek, chociaż używają jej też aplikacje składające się z wielu połączonych ze sobą bibliotek, np. pochodzące z pakietu OpenOffice.org lub KOffice.

LGPL różni się od GPL głównie tym, że pozwala na łączenie z programami nieobjętymi licencjami GPL czy LGPL, niezależnie czy będą one wolnym czy własnościowym oprogramowaniem.

Jedną z cech LGPL jest możliwość przekształcenia każdego kawałka kodu z LGPL na GPL (sekcja 3 licencji). Dzięki temu można stworzyć wersję kodu, której nikt nie będzie mógł rozprowadzać jako oprogramowanie własnościowe. /czytaj więcej/

BSD:
BSD (Berkeley Software Distribution License, BSDL) – jedna z licencji zgodnych z zasadami Wolnego Oprogramowania. Powstała na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley.

Licencja typu BSD skupia się na prawach użytkownika. Jest bardzo liberalna, zezwala nie tylko na modyfikacje kodu i jego rozprowadzanie w takiej postaci, ale także na rozprowadzanie produktu bez postaci źródłowej czy wręcz włączenia do zamkniętego oprogramowania, pod warunkiem załączenia do produktu informacji o autorach oryginalnego kodu i treści licencji. /czytaj więcej/

OEM:
OEM (ang. Original Equipment Manufacturer, dosłownie Producent Oryginalnego Wyposażenia) – organizacja sprzedająca pod własną marką produkty wytworzone przez inne firmy. Termin jest mylący, gdyż OEM nie zawsze jest wytwórcą, lecz czasem sprzedawcą sprzętu dla użytkownika końcowego, choć zdarza się też, że jest jego projektantem. /czytaj więcej/

Public Domain:
Public Domain (Domena publiczna ) – w najwęższym znaczeniu jest to twórczość, z której można korzystać bez ograniczeń wynikających z uprawnień jakie mają posiadacze autorskich praw majątkowych, gdyż prawa te wygasły lub twórczość ta nigdy nie była lub nie jest przedmiotem prawa autorskiego. Pojęcie to wywodzi się anglosaskiego common law i początkowo oznaczało grunty należące do państwa, które zostały udostępnione do bezpłatnego użytku publicznego, co później zostało rozciągnięte na własność intelektualną, która z różnych względów nie jest objęta ochroną prawa autorskiego i może w związku z tym być wykorzystywana bezpłatnie przez każdego. /czytaj więcej/

Postcardware:
Postcardware (lub Cardware) – rodzaj licencji oprogramowania wywodzący się od Freeware i Shareware. Używany przez autorów, którzy udostępniają swoje programy za darmo: w zamian za to oczekują, że użytkownik przyśle im kartkę pocztową (najczęściej z miejscowości, w której mieszka). Wymóg ten bywa mniej lub bardziej kategoryczny w zależności od konkretnej licencji. Niektóre uzależniają od tego legalność używania programu, inne pozostawiają to dobrej woli użytkownika jako sposób na wyrażenie wdzięczności autorowi. Istnieje też wersja emailware wymagająca przysłania emaila. Pierwszym programem rozpowszechnianym jako postcardware był JPEGView Aarona Gilesa. Innym znanym przykładem jest gra Ancient Domains of Mystery, dzięki której autor kolekcjonuje kartki pocztowe z całego świata.

Trial:
Trial (z ang. próba) – rodzaj licencji na programy komputerowe polegający na tym, że można go używać przez z góry ustalony czas (od 7 do 90 dni). Programy na tej licencji są w pełni funkcjonalne. Po upływie ustalonego czasu, jedyną rzeczą, na którą pozwoli program to rejestracja albo usunięcie z dysku twardego. Zazwyczaj wersje próbne rozprowadzane są na tej licencji.

Beerware:
Beerware to określenie licencji na oprogramowanie. Pozwala użytkownikowi końcowemu na dowolne korzystanie z oprogramowania, pod warunkiem, że w wypadku spotkania autora użytkownik postawi mu piwo.

Licencja została wymyślona przez Johna Bristora 25 kwietnia 1987 roku. Od tego czasu powstało wiele programów dystrybuowanych na jej podstawie, zmieniano też jej znaczenie (np. na tak, by użytkownik był zobligowany jedynie do wypicia piwa “za zdrowie” autora).

Warez:
Warez (z ang. “wares” – towary) – w żargonie komputerowym zbiorcze określenie rozmaitego rodzaju produktów komputerowych czy licencji.

Określenie to dotyczy głównie płatnego zamkniętego oprogramowania i zmodyfikowanych wersji oprogramowania (shareware, adware), rozpowszechnianych nielegalnie, szczególnie po usunięciu zabezpieczeń przed kopiowaniem. Czasem stosuje się je także do innych materiałów dystrybuowanych z naruszeniem praw autorskich – takich jak muzyka, filmy czy e-booki.

Jest to także nazwa sposobu udostępniania plików innym użytkownikom poprzez dzielenie ich na małe części (np. przy wykorzystaniu archiwizatora RAR lub ZIP) i umieszczanie na darmowych serwerach FTP/HTTP lub SMTP/POP3 (Peer2Mail).

W Polsce istnieje kilka dużych forów warezowych, ich wielkość wynosi od kilku do kilkuset tysięcy użytkowników. Narzędziem na tego typu forach służącym do rozmowy w formie czatu, pomiędzy użytkownikami służy shoutbox.

Mozilla Public License:
Mozilla Public License 2.0 (MPL) – licencja wolnego oprogramowania, opracowana przez firmę Netscape na potrzeby projektu Mozilla.
Wersja 1.0 licencji została opracowana przez Mitchell Baker pracującą jako prawnik w Netscape Communications. Wersja 1.1 powstała w Mozilla Foundation. 3 stycznia 2012 roku Mozilla wydała wersję 2.0 swojej licencji. Zgodność z innymi licencjami
Według Free Software Foundation, kod na licencji MPL 2.0 jest kompatybilny z licencją GPL. Natomiast wcześniejsze wersje z powodu pewnych narzucanych ograniczeń nie może być łączony z kodem na licencji GPL.
Mozilla Firefox, Thunderbird, SeaMonkey wykorzystują aktualnie tylko MPL 2.0.

O innych licencjach ( np. Netscape Public License, Artistic License…) można przeczytać na stronie Wikipedii.